ในภาพยนตร์เรื่อง Alexander ที่เข้าฉายเมื่อ 2 ปีก่อน (มี Colin Farrell เป็นดารานำ) ตัวละครหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญในฐานะเป็นผู้เล่าเรื่องและเป็นแม่ทัพสำคัญในกองทัพพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ นั่นคือ ปโตเลมี (Ptolemy) ซึ่งเล่นโดย Anthony Hopkins ในภาพยนตร์เล่าว่า หลังจากพระเจ้าอเล็กซานเดอร์สวรรคต อาณาจักรมาซิโดเนียก็แตกกระจายออกไปโดยมีแม่ทัพในกองทัพกรีกแยกตัวออกไปครองอาณาจักรต่างๆเหล่านั้น สำหรับปโตเลมี ขุนพลคนสำคัญของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ก็ได้มาเป็นฟาโรห์ครองอาณาจักรอียิปต์

            เมื่อผมศึกษาโหราศาสตร์ยูเรเนียน และได้ศึกษาเรื่องโค้งสุริยยาตร์ (Solar Arc) ซึ่งมีหลักสำคัญคือ “1 วันเท่ากับ 1 ปี” โดยอาจารย์ประยูรได้ระบุว่า ท่านอัลเฟรด วิตเตอ (Alfred Witte) นำมาจากคัมภีร์เตตราบิโบลส (Tetrabiblos) ซึ่งเขียนโดยท่านปโตเลมี นักดาราศาสตร์และนักโหราศาสตร์คนสำคัญที่สุดคนหนึ่งของโลก ผมมีความเข้าใจไปเองว่าเป็นคนเดียวกับปโตเลมีในเรื่อง Alexander ทำให้รู้สึกทึ่งในความสามารถของท่านปโตเลมีมากว่า นอกจากจะเก่งเรื่องการทหารและการปกครองแล้ว ยังเก่งเรื่องดาราศาสตร์และโหราศาสตร์อีกด้วย ต่อมา ผมได้ค้นคว้าเกี่ยวกับท่านปโตเลมีเพิ่มเติม ก็พบว่า ตัวเองเข้าใจผิดอย่างเต็มเปา เพราะปโตเลมีที่เป็นฟาโรห์อียิปต์ เป็นคนละคนกับปโตเลมีที่เป็นนักโหราศาสตร์

ปโตเลมีที่เป็นฟาโรห์อียิปต์พระองค์แรกนั้น ท่านมีชื่อว่า Ptolemy I Soter มีชีวิตอยู่ระหว่าง 367 ปีก่อน ค.ศ. จนถึง 283 ปีก่อน ค.ศ. ท่านเป็นชาวมาซิโดเนีย และเป็นขุนพลคนสำคัญคู่ใจของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชในการออกรบขยายดินแดนมาซิโดเนียไปจนถึงอินเดีย โดยเป็นหนึ่งในเจ็ดองครักษ์ที่ใกล้ชิดของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ (ผมรู้สึกว่าคล้ายๆกับ 5 ทหารเสือของเล่าปี่ยังไงก็ไม่ทราบ) ภายหลังที่พระเจ้าอเล็กซานเดอร์สวรรคต ท่านปโตเลมีก็ได้กลายเป็นผู้ปกครองอาณาจักรอียิปต์ในช่วง 323 ปีก่อน ค.ศ. จนถึง 283 ปีก่อน ค.ศ. โดยเป็นผู้ก่อตั้งราชวงศ์ปโตเลมีที่ปกครองอาณาจักรอียิปต์กว่า 300 ปี จนกระทั่งถูกอาณาจักรโรมันรุกรานและยึดครองในรัชสมัยของพระนางคลีโอพัตราผู้เลอโฉม บทบาทสำคัญของท่านปโตเลมีที่ 1 นอกจากที่กล่าวมาแล้ว คือเป็นผู้บันทึกประวัติศาสตร์ของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช ทำให้ประวัติของพระองค์มีมาถึงทุกวันนี้จนกลายมาเป็นภาพยนตร์ชื่อดัง

สำหรับปโตเลมีที่เป็นนักโหราศาสตร์นั้น มีชื่อว่า คลอเดียส ทอเลเมอุส (Claudius Ptolemaeus) เป็นชาวกรีก มีชีวิตในช่วง ค.ศ. 100-178 (หลังปโตเลมีที่ 1 ประมาณ 400 กว่าปี) เป็นนักภูมิศาสตร์ นักดาราศาสตร์ และนักโหราศาสตร์ เชื่อกันว่ามีชีวิตและทำงานอยู่ในเมือง อเล็กซานเดรีย ประเทศ อียิปต์ ปโตเลมีท่านนี้เป็นผู้แต่งตำราหลายเล่มซึ่งส่งผลสำคัญอย่างยิ่งต่ออารยธรรมในยุโรปและมุสลิมในยุคต่อมา เล่มแรกชื่อ “Almagest” เป็นตำราดาราศาสตร์ที่บอกว่าโลกเป็นศูนย์กลางของจักรวาล (Geocentric) ซึ่งเป็นที่ยอมรับในวงการดาราศาสตร์จนกระทั่วโคเปอร์นิคัสเสนอทฤษฎีดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของระบบสุริยจักรวาล (Heliocentric) ในศตวรรษที่ 16 เล่มที่สองคือ “Geopraphia” เกี่ยวกับความรู้ด้านภูมิศาสตร์ของกรีก-โรมัน และเล่มที่สามที่เป็นตำราที่สำคัญอย่างยิ่งสำหรับโหราศาสตร์ นั่นคือ “Tetrabiblos” (แปลว่า ตำรา 4 เล่ม) และเป็นที่มาของหลัก “1 วันเท่ากับ 1 ปี” และยังมีเนื้อหาว่าด้วยการพยากรณ์เหตุการณ์บ้านเมือง (Mundane Astrology) โดยปรากฏการณ์ต่างๆบนท้องฟ้า เช่น สุริยุปราคา จันทรุปราคา ฯลฯ

            ประสบการณ์จากความเข้าใจผิดในครั้งนี้ของผม สอนให้ผมตระหนักว่า คราวหลัง อย่าทึกทักด่วนสรุปเอาเองโดยเห็นเพียงแค่ชื่อเหมือน เราควรศึกษาให้ลึกมากขึ้นก่อนที่จะสรุปอะไรลงไป แต่ข้อดีก็คือทำให้ผมได้ความรู้ทั้งเรื่องของราชวงศ์ปโตเลมี และนักปราชญ์อย่างท่านคลอเดียส ทอเลเมอุส ครับ