ธาตุทั้งสี่กับการจัดการ
วันก่อนนำเรื่องเทพเจ้ากรีกกับการจัดการของ Charles Handy มาเล่าให้ฟัง แล้วทิ้งท้ายว่าจะลองนำมาวิเคราะห์ในแง่มุมโหราศาสตร์ดู กลับไปคิดทบทวนสักพักก็รู้สึกว่า ถ้าใช้แง่มุมความหมายทางโหราศาสตร์แล้ว ความหมายของเทพเจ้ากับลักษณะของวัฒนธรรมการจัดการที่ Charles Handy นำมาใช้จะไม่สอดคล้องเป็นเนื้อเดียวกันเท่าไหร่นัก เช่น ซุสในทางโหราศาสตร์ก็ออกจะไม่ใช่เผด็จการ หรือการรวมศูนย์อำนาจ แบบที่ Handy อธิบาย เพราะภาคหนึ่งของซุสก็คือ พฤหัส (Jupiter) ที่ให้ความหมายไปในทางขยายตัว ประสบความสำเร็จ (ในแง่ลบก็จะบอกถึงความไม่รู้จักพออีกด้วย) ส่วนเซอุสที่เป็นดาวทิพย์ก็ให้ความหมายไปในเรื่องการอำนวยการ ดาวทั้ง 2 ดวงก็ไม่ได้สะท้อนภาพวัฒนธรรมแบบซุสของ Handy เลย จึงคิดใหม่ว่าลองนำมาเปรียบเทียบกับธาตุทั้งสี่ (ไฟ ดิน ลม น้ำ) ดู ก็รู้สึกเข้่าที เลยนำมาเล่าสู่กันฟังดู
วัฒนธรรมแบบซุส เน้นเรื่องการนำโดยผู้นำคนเดียว ความรวดเร็วในการตัดสินใจ เรียกได้ว่าเป็น องค์กรอำนาจนิยม (Power Organization) จึงเทียบเคียงได้กับธาตุไฟ เพราะธาตุไฟมีลักษณะการลุกโชติช่วงออกมา เป็นผู้ริเริ่มกระทำสิ่งใหม่ๆด้วยความกระตือรือร้น ไม่สนใจกรอบกติกาที่มีอยู่
วัฒนธรรมแบบอพอลโล เน้นการทำงานที่เป็นระบบ ตามบทบาทหน้าที่ ไม่ชอบการเปลี่ยนแปลง เรียกว่า องค์กรแบบราชการ (Bureaucracy Organization) ซึ่งจะตรงกับธาตุดิน เพราะธาตุดินจะเน้นการปฏิบัติได้จริง โดยอยู่ภายใต้กรอบกติกา และไม่ชอบการเปลี่ยนแปลง
วัฒนธรรมแบบอธีนา เน้นความรู้ความสามารถ ไม่ยึดติดกับตำแหน่งหน้าที่ ไม่อยู่ใต้อำนาจผู้นำคนเดียว และเน้นการทำงานเป็นทีม เรียกว่าเป็น องค์กรแบบทีมเวิร์ก (Team working Organization) นั่นคือมีลักษณะเป็นธาตุลม ซึ่งเน้นถึงความคิดที่เป็นเหตุเป็นผล เน้นทีมมากกว่าบุคคลใดบุคคลหนึ่ง และรักความยุติธรรมไม่เอาเปรียบกัน
วัฒนธรรมแบบไดโอนิซุส เน้นความเป็นปัจเจกบุคคลและความสามารถเฉพาะตัวของแต่ละคน ผู้นำมีบทบาทน้อยมาก เพราะคนกลุ่มนี้ไม่ชอบให้ใครมาสั่งการ เรียกได้ว่าเป็น องค์กรผู้เชี่ยวชาญ (Expert Organization) ลักษณะนี้จะตรงกับธาตุน้ำ เพราะธาตุน้ำจะบ่งบอกถึงความอ่อนไหวทางอารมณ์ มีความคิดสร้่างสรรค์สูง นิยมความเป็นปัจเจกบุคคล และเห็นอกเห็นใจซึ่งกันและกัน
เพราะฉะนั้น ในแง่มุมของโหราศาสตร์ ผมคิดว่าความคิดเรื่องธาตุทั้งสี่กับการจัดการ ดูจะเข้ากันได้มากกว่าเทพเจ้าทั้งสี่ที่ Charles Handy เลือกมาเป็นอุปมาอุปไมยในตำราการจัดการของเขา ที่สำคัญเมื่อเรามองเห็นภาพของธาตุทั้งสี่แล้ว ยังสามารถแยกออกในรายละเอียดออกเป็น 12 ราศีได้อีกด้วย เพราะในแต่ละธาตุจะสามารถแยกย่อยรายละเอียดไปได้อีกธาตุละ 3 ราศี ที่มีรายละเอียดปลีกย่อยไม่เหมือนกัน เช่น ธาตุไฟ แยกออกเป็นราศีเมษ สิงห์ และธนู ครั้งหน้ามีโอกาสจะลองแยกแยะมาเล่าสู่กันฟังอีกที